Ollemoale echt woar gebeurd ...

Professor Stefaan Top: 'Als student Germaanse filologie heb ik in 1963-64 een uitgebreid sagenonderzoek uitgevoerd. In 15 gemeenten (Bikschote, Gits, Handzame, Hooglede, Houthulst, Klerken, Kortemark, Langemark, Merkem, Oostnieuwkerke, Poelkapelle, Staden, Westrozebeke, Woumen, Zarren) hebben 244 mensen voor mij verhalen verteld, namelijk 17 uit Bikschote, 17 uit Langemark en 9 uit Poelkapelle. De meeste vertellers waren senioren van meer dan zeventig jaar, dus geboren rond 1880-1900. Hun verhalen hadden ze ofwel zelf beleefd of hadden ze horen vertellen van verwanten of vrienden. De inhoud van deze verhalen is dan ook behoorlijk oud en behoort tot een stevige verteltraditie die wel eens honderd jaar en langer stand heeft gehouden. Dat is niet altijd precies hard te maken. In sommige gevallen kan dat wel, zoals bijvoorbeeld de sagen over de Duitse schepers (gedurende de 18de-19de eeuw ingeweken schaapherders), Bakelandt (1774-1803) en de broers Abel (1873-1909) en Gust Pollet (1870-1909).

Bij het zoeken naar vertellers heb ik steevast de ‘rustoorden’ bezocht. De nonnetjes en het personeel wisten perfect welke mannen/vrouwen goede vertellers waren. De meeste informanten heb ik individueel ondervraagd, af en toe is er ook een groepsgesprek geweest zoals in de rustoorden van Houthulst, Kortemark, Oostnieuwkerke en Westrozebeke.

Vermeldenswaard is verder dat de gecontacteerde vertellers nog vrij goed vertrouwd waren met dit soort archaïsche verhalen, zodat de oogst vrij rijk was. Wie vandaag de dag een dergelijk grootschalig onderzoek zou willen uitvoeren, zou het beslist veel moeilijker hebben om goede resultaten te boeken. De tijden zijn immers duchtig veranderd, en maar goed ook. Wie gelooft nu nog in heksen, duivels en terugkerende doden?

Enkele namen van excellente vertellers zijn voor Bikschote: Jules Grymonprez (1886 - ), Leon (1891 - ) en Marie Parrein (1893 - ), Hector Lecleir (1896- ), Remi Deman (1892 - ) en Lambert Dewilde (1894 - ); voor Langemark: Leonie Mylleville (1884 - ), Cyriel Lyphout (1876 - ), Pharilde Thoma (1876 - ), Camille Depoorter (1905 - ), Cyriel Huyghe (1909 - ), Alixe Verstraete (1886 - ), Camille Morent (1882 - ) en Cyriel Compernolle (1894 - ).'