Vredesmonument

‘Smeden’ is één van die ambachten die een belangrijke rol speelden in de oorlogsvoering van alle ‘strijdende’ naties. Vandaag heeft de smid ook een gegronde reputatie voor zijn collaboratief en internationaal standpunt. Het is tegenover deze achtergrond dat 200 smeden van over heel de wereld, in september 2016 dit vredesmonument met zijn 26 panelen tot leven brachten.

Het smeedevenement ‘Ypres2016’ was een belangrijk , internationaal smeedmanifestatie dat het geesteskind was van Luc Vandecasteele en dat verder in samenwerking met smeden van BABA ( British Artist Blacksmith Association) en een internationale groep van smeed-assistenten werd gerealiseerd.. Het project werd gesponsord door vele bedrijven en ook de stad Ieper gaf toestemming om het evenement te laten doorgaan in Ieper. Het evenement vormde een onderdeel van de eeuwherdenking van de Eerste Wereldoorlog in Vlaanderen.

 Het belangrijkste doel van de project was het creëren van een hedendaags cenotaaf als herdenking aan alle slachtoffers van dit conflict.

De 11, 5 ton zware cenotaaf, die na zijn inhuldiging op 5 november 2016 werd omgedoopt tot vredesmonument, bestaat uit een dramatisch  maar eenvoudig stuk cortenstaal waarin een negatief/positief beeld van een enkele klaproos in verwerkt zit. De klaproos is dan ook hét internationaal herkenbare symbool voor de herdenking.  Het negatieve deel stelt alle slachtoffers voor, het positieve gedeelte de hoop op een betere toekomst die groeit uit hun offer. Aan de basis van dit centrale gedeelte ligt een veld van 2016 hand gesmede klaprozen, die uit de Vlaamse modder uitrijzen. Deze werden gesmeed door smeden uit gans de wereld.  Eén klaproos is wit. Deze stelt alle soldaten voor die door hun eigen troepen werden geëxecuteerd als strafmaat voor desertie, lafheid etc……

Het afgewerkte vredesmonument met zijn klaprozen is omgeven door 26 panelen die volgens een zigzag patroon werden opgesteld, gelijkend aan de opstelling van de loopgraven. Deze panelen werden ontworpen door gerenommeerde internationale meester- smeden en geven de ontwerpers hun inzicht over oorlog weer. Deze panelen werden tijdens het evenement gesmeed door ploegen van vrijwilligers/smeden. Deze samenwerking gebeurde in een uitstekende sfeer van vriendschap. Op die manier ontstonden telkens mooie en betekenisvolle panelen. De betekenis die door iedere meestersmid aan het paneel werd gegeven is verder terug te vinden in deze brochure.

De stalen plaat en de verwerking er van, alsook de betonnen ondergrond werd mogelijk gemaakt mits de steun van de gemeente Langemark-Poelkapelle en de vele bedrijven, die je in bijhorende lijst kunt terug vinden. Tijdens het evenement stond alles opgesteld op de Grote Markt van Ieper. Na het evenement in Ieper werden de stalen plaat, de hand gesmede klaprozen en de 26 roestvrij behandelde panelen naar het terrein naast de Duitse militaire begraafplaats gebracht. De gemeente Langemark-Poelkapelle bood deze symbolische plek aan voor de plaatsing van het vredesmonument.

Terrence Clark, ontwerper van het monument stelt : ‘In voorbije oorlogen werden kunstwerken en gebruiksvoorwerpen van metaal omgesmolten tot wapens. Met dit project draaien we het om als een eerbetoon aan alle betrokkenen’
Ypres 2016 – Zwaarden omsmeden tot ploegscharen.

Uitleg bij de kunstpanelen

De klaprozenkransen gemaakt door kinderhanden -  het Vredesmonument, Langemark-Poelkapelle en De Menenpoort, Ieper.

Ontwerpers: Robert Smith (Engeland), Luc Vandecasteele (België) en Thomas Jackowski (Frankrijk).

In september 2016 werd in Ieper een smeedevenement georganiseerd. Als doel hadden de smeden vooropgesteld om zoveel mogelijk kinderen te betrekken bij het evenement. Daarom ontstond het idee om een krans met kleine klaprozen, naar het voorbeeld van de grotere aan het vredesmonument, te smeden.   De eerste klaprozen werden in Bath (Engeland) en Farbus (Frankrijk) gesmeed. Daar bleek het idee een succes te zijn. Als gevolg hiervan werd er besloten om met het project door Europa te trekken. Er werd met veel enthousiasme klaprozen gesmeed door kinderen in België, Frankrijk, Engeland, Duitsland, Italië en Wales.  Een groot aantal kinderen nam deel aan het project en het resultaat was dan ook meer klaprozen dan verwacht. De klaprozen in de vorm van een krans te smeden en ze te plaatsen bij het vredesmonument was de volgende stap. Er waren voldoende klaprozen voor drie kransen.  Zoals gekend zijn de klaprozen de eerste bloemen die op het slagveld groeien. In het ontwerp groeien de klaprozen tussen het prikkeldraad gelijkaardig aan die die gebruikt werden als verdediging van de loopgraven. Dit om de weerbaarheid van het jeugdig enthousiasme na trauma en vernietiging door een oorlog te symboliseren.

Krans 1&2 doen aan weerszijde van het pad dienst als ‘wachters’ bij het Vredesmonument. Het pad dat loopt van de parking bij de Duitse militaire begraafplaats tot aan het monument.

Krans 1 werd samengesteld in het atelier van Luc Vandecasteele, nog voor het smeedevenement in Ieper. Het werd voor het eerst tentoongesteld aan het brede publiek tijdens het smeedevenement in Kolbermoor, Duitsland. De krans werd ook meegenomen in een optocht door de smeden, in Ieper op 5 september 2016. De krans werd toen neergelegd aan de Menenpoort tijdens de dagelijkse Last Post ceremonie. De krans is samengesteld uit klaprozen gemaakt door kinderen uit Engeland, Wales, Frankrijk en Duistland

Krans 2 werd gecreëerd tijdens het smeedevenement in Ieper en is samengesteld uit klaprozen gemaakt door kinderen uit België, Engeland, Duitsland, Italië en Schotland.

Krans 3 is de grootste en werd samengesteld na het smeedevenement in het atelier van Thomas Jackowski in Frankrijk. De krans staat op het kruispunt van de Menenstraat met de Kiplinglaan en het Hoornwerk, 50 meter noordelijk van de Menenpoort. Deze krans bevat enkel klaprozen gemaakt door kinderen uit Ieperse scholen die hun klaproos smeden tijdens het smeedevenement op de Grote Markt van Ieper.

Er werden meer klaprozen gesmeed dan mogelijk te verwerken waren in de krans. Daarom werd met die klaprozen een ruikertjes van drie klaprozen gevormd en geschonken op 6 december 2016 aan alle scholen die deelnamen aan het smeedevenement. Ieder ruikertje is vergezeld van een identiteitsplaatje die het voor de scholen dan ook uniek maakt. Vele smeden van over de hele wereld hebben meegeholpen aan dit project. Ze kwamen uit: Australië, België, Engeland, Frankrijk, Duitsland, Ierland, Italië en Wales. Via deze weg willen we iedereen die aan dit project meewerkte bedanken. Ook de sponsor die hun tijd en materiaal in het project staken. Zonder hen was het nooit mogelijk om dit project te kunnen realiseren.